(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

   
     

ద్రోణపర్వ


ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 023

॥ శ్రీః ॥
7.23. అధ్యాయః 023
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-23-0x(4316)(45675)
సర్వేషామేవ మే బ్రూహి రథచిహ్వాని సంజయ।
యే ద్రోణమభ్యవర్తంత క్రుద్ధా భీమపురోగమాః।
`తాన్యహం శ్రోతుమిచ్ఛామి విస్తరేణ పృథక్పృథక్॥ 7-23-1(45676)
దూయతే మే మనస్తాత ద్రోణం ప్రతి పరంతపం।
శ్రుత్వా భీష్మస్య నిధనం తద్వదేతద్భవిష్యతి'॥ 7-23-2(45677)
సంజయ ఉవాచ। 7-23-3x(4317)
ఋక్షవర్ణైర్హయైర్దృష్ట్వా వ్యాయచ్ఛంతం వృకోదరం।
రజతాశ్వస్తతః శూరః శైనేయః సన్న్యవర్తత॥ 7-23-3(45678)
సారంగాశ్వో యుధామన్యుః స్వయం ప్రత్వరయన్హయాన్।
పర్యవర్తత దుర్ధర్షః క్రుద్ధో ద్రోణరథం ప్రతి॥ 7-23-4(45679)
పారావతసవర్ణైస్తు హేమభాండైర్మహాజవైః।
పాంచాలరాజస్య సుతో ధృష్టద్యుంనో న్యవర్తత॥ 7-23-5(45680)
పితరం తు పరిప్రేప్సుః క్షత్రధర్మా యతవ్రతః।
సిద్ధిం చాస్య పరాం కాంక్షఞ్శోణాశ్వః సన్న్యవర్తత॥ 7-23-6(45681)
పద్మపత్రనిభాంశ్చాశ్వాన్మల్లికాక్షాన్స్వలంకృతాన్।
శైఖణ్·డిః క్షత్రదేవస్తు స్వయం ప్రత్వరయన్యయౌ॥ 7-23-7(45682)
దర్శనీయాస్తు కాంభోజాః శుకపత్రపరిచ్ఛదాః।
వహంతో నకులం శీఘ్రం తావకానాభిదుద్రువుః॥ 7-23-8(45683)
కృష్ణాస్తు మేఘసంకాశా అవహన్నుత్తమౌజసం।
దుర్ధర్షాయాభిసంధాయ క్రుద్ధం యుద్ధాయ భారత॥ 7-23-9(45684)
తథా తిత్తిరికల్మాషా హయా వాతసమా జవే।
అవహంస్తుములే యుద్ధే సహదేవముదాయుధం॥ 7-23-10(45685)
దంతవర్ణాస్తు రాజానం కాలవాలా యుధిష్ఠిరం।
భీమవేగా నరవ్యాఘ్రమవహన్వాతరంహసః॥ 7-23-11(45686)
హేమోత్తమప్రతిచ్ఛన్నైర్హయైర్వాతసమైర్జవే।
అభ్యవర్తంత సైన్యాని సర్వాణ్యేవ యుధిష్ఠిరం॥ 7-23-12(45687)
రాజ్ఞస్త్వనంతరో రాజా పాంచాల్యో ద్రుపదోఽభవత్।
జాతరూపమయచ్ఛత్రః సర్వైస్తైరభిరక్షితః॥ 7-23-13(45688)
లలామైర్హరిభిర్యుక్తః సర్వశబ్దక్షమైర్యుధి।
రాజ్ఞం మధ్యే మహేష్వాసః శాంతభీరభ్యవర్తత॥ 7-23-14(45689)
తం విరాటోఽన్వయాచ్ఛీఘ్రం సహ సర్వైర్మహారథైః।
కేకయాశ్చ సిఖండీ చ ధృష్టకేతుస్తథైవ చ।
స్వైః స్వైః సైన్యైః పరివృతా మాత్స్యరాజానమన్వయుః॥ 7-23-15(45690)
తం తు పాటలిపుష్పాణాం సమవర్ణా హయోత్తమాః।
వహమానా వ్యరాజంత మాస్త్యస్యామిత్రఘాతినః॥ 7-23-16(45691)
హరిద్రాసమవర్ణాస్తు జవనా హేమమాలినః।
పుత్రం విరాటరాజస్య సత్వరం సముదావహన్॥ 7-23-17(45692)
ఇంద్రగోపకవర్ణైశ్చ భ్రాతరః పంచ కేకయాః।
జాతరూపసమాభాసాః సర్వే లోహితకధ్వజాః॥ 7-23-18(45693)
తే హేమమాలినః శూరాః సర్వే యుద్ధవిశారదాః।
వర్షంత ఇవ జీమూతాః ప్రత్యదృశ్యంత దంశితాః॥ 7-23-19(45694)
ఆమపాత్రనికాశాస్తు పాంచాల్యమమితౌజసం।
దత్తాస్తుంబురుణా దివ్యాః శిఖండినముదావహన్॥ 7-23-20(45695)
తథా ద్వాదశసాహస్రాః పాంచాలానాం మహారథాః।
తేషాం తు షట్సహస్రాణి యే శిఖండినమన్వయుః॥ 7-23-21(45696)
పుత్రం తు శిశుపాలస్య నరసింహస్య మారిష।
ఆక్రీడంతో వహంతి స్మ సారంగశబలా హయాః॥ 7-23-22(45697)
ధృష్టకేతుస్తు చేదీనామృషభోఽతిబలోదితః।
కాంభోజైః శబలైరశ్వైరభ్యవర్తత దుర్జయః॥ 7-23-23(45698)
బృహత్క్షత్రం తు కైకేయం సుకుమారం హయోత్తమాః।
పలాలధూమసంకాశాః సైంధవాః శీఘ్రమావహన్॥ 7-23-24(45699)
మల్లికాక్షాః పద్మవర్ణా బాహ్లిజాతాః స్వలంకృతాః।
శూరం శిఖండినః పుత్రమృక్షదేవముదావహన్॥ 7-23-25(45700)
రుక్మభాండప్రతిచ్ఛన్నాః కౌశేయసదృశా హయాః।
క్షమావంతోఽవహన్సంఖ్యే సేనాబిందుమరిందమం॥ 7-23-26(45701)
యువానమవహన్యుద్ధే క్రౌంచవర్ణా హయోత్తమాః।
కాశ్యస్యాభిభువః పుత్రం సుకుమారం మహారథం॥ 7-23-27(45702)
శ్వేతాస్తు ప్రతివింధ్యంతం కృష్ణగ్రీవా మనోజవాః।
యంతుః ప్రేష్యకరా రాజన్రాజపుత్రముదావహన్॥ 7-23-28(45703)
సుతసోమం తు యోధాగ్ర్యం భీమపుత్రం మహాబలం।
మాషపుష్పసవర్ణాస్తమవహన్వాజినో రణే॥ 7-23-29(45704)
సహస్రసోమప్రతిమో బభూవ పురే కురూణాముదయేందునాంని।
తస్మింజాతః సోమసంక్రందమధ్యే యస్మాత్తస్మాత్సుతసోమోఽభవత్సః॥ 7-23-30(45705)
నాకులిం తు శతానీకం శాలపుష్పనిభా హయాః।
ఆదిత్యతరుణప్రఖ్యాః శ్లాఘనీయముదావహన్॥ 7-23-31(45706)
కాంచనాపిహితైర్యోక్త్రైర్మయూరగ్రీవసన్నిభాః।
ద్రౌపదేయం నరవ్యాఘ్రం శ్రుతకర్మాణమాహవే॥ 7-23-32(45707)
శ్రుతకీర్తిం శ్రుతనిధిం ద్రౌపదేయం హయోత్తమాః।
ఊహుః పార్థసమం యుద్ధే చాషపత్రనిభా హయాః॥ 7-23-33(45708)
యమాహురధ్యర్ధగుణం కృష్ణాత్పార్థాచ్చ సంయుగే।
అభిమన్యుం పిశంగాస్తం కుమారమవహన్రణే॥ 7-23-34(45709)
ఏకస్తు ధార్తరాష్ట్రేభ్యః పాండవాన్యః సమాశ్రితః।
తం బృహంతో మహాకాయా యుయుత్సుమవహన్రణే।
`యే తు పుష్కరసారస్య తుల్యవర్ణా హయోత్తమాః'॥ 7-23-35(45710)
పలాలకాండవర్ణాస్తు వార్ధక్షేమిం తరస్వినం।
ఊహుః సుతుములే యుద్ధే హయా హృష్టాః స్వలంకృతాః॥ 7-23-36(45711)
కుమారం శితిపాదాస్తు రుక్మచిత్రైరురశ్ఛదైః।
సౌచిత్తిమవహద్యుద్ధే యంతుః ప్రేష్యకరా హయాః॥ 7-23-37(45712)
రుక్మపీఠావకీర్ణాస్తు కౌశేయసదృశా హయాః।
సువర్ణమాలినః క్షాంతాః శ్రేణిమంతముదావహన్॥ 7-23-38(45713)
రుక్మమాలాధరాః శూరా హేమపృష్ఠాః స్వలంకృతాః।
కాశిరాజం నరశ్రేష్ఠం శ్లాఘనీయముదావహన్॥ 7-23-39(45714)
అస్త్రాణాం చ ధనుర్వేదే బ్రాహ్మే వేదే చ పారగం।
తం సత్యధృతిమాయాంతమరూణాః సముపావహన్॥ 7-23-40(45715)
యః స పాంచాలసేనానీద్రోణమంశమకల్పయత్।
పారావతసవర్ణాస్తం ధృష్టద్యుంనముదావహన్॥ 7-23-41(45716)
తమన్వయాత్సత్యధృతిః సౌచిత్తిర్యుద్ధదుర్మదః।
శ్రేణిమాన్వసుదానశ్చ పుత్రః కాశ్యస్య చాభిభూః॥ 7-23-42(45717)
యుక్తైః పరమకాంభోజైర్జవనైర్హేమమాలిభిః।
భీషయంతో ద్విషత్సైన్యం యమవైశ్రవణోపమాః॥ 7-23-43(45718)
ప్రభద్రకాస్తు కాంభోజాః షట్సహస్రాణ్యుదాయుధాః।
నానావర్ణైర్హయైః శ్రేష్ఠైర్హేమవర్ణరథధ్వజాః॥ 7-23-44(45719)
శరవ్రాతైర్విధున్వంతః శత్రూన్వితతకార్ముకాః।
సమానమృత్యవో భూత్వా ధృష్టద్యుంనం సమన్వయుః॥ 7-23-45(45720)
బభ్రుకౌశేయవర్ణాస్తు సువర్ణవరమాలినః।
ఊహురంలానమనసశ్చేకితానం హయోత్తమాః॥ 7-23-46(45721)
ఇంద్రాయుధసవర్ణైస్తు కుంతిభోజో హయోత్తమైః।
ఆయాత్సదశ్వైః పురుజిన్మాతులః సవ్యసాచినః॥ 7-23-47(45722)
అంతరిక్షసవర్ణాస్తు తారకాచిత్రితా ఇవ।
రాజానం రోచమానం తే హయాః సంఖ్యే సమావహన్॥ 7-23-48(45723)
కర్బురాః శితిపాదాస్తు స్వర్ణజాలపరిచ్ఛదాః।
జారాసంధిం హయాః శ్రేష్ఠాః సహదేవముదావహన్॥ 7-23-49(45724)
యే తు పుష్కరనాలస్య సమవర్ణా హయోత్తమాః।
జవే శ్యేనసమాశ్చిత్రాః సుదామానముదావహన్॥ 7-23-50(45725)
శశలోహితవర్ణాస్తు పాండురోద్గతరాజయః।
పాంచాల్యం గోపతేః పుత్రం సింహసేనముదావహన్॥ 7-23-51(45726)
పాంచాలానాం నరవ్యాఘ్రో యః ఖ్యాతో జనమేజయః।
తస్య సర్షపపుష్పాణాం తుల్యవర్ణా హయోత్తమాః॥ 7-23-52(45727)
మాషవర్ణాశ్చ జవనా బృహంతో హేమమాలినః।
దధిపృష్ఠాశ్చిత్రముఖాః పాంచాల్యమవహంద్రుతం॥ 7-23-53(45728)
శూరాశ్చ భద్రకాశ్చైవ శరకాండనిభా హయాః।
పద్మకింజల్కవర్ణాభా దండధారముదావహన్॥ 7-23-54(45729)
రాసభారుణవర్ణాభాః పృష్ఠతో మూషికప్రభాః।
వల్గంత ఇవ సంయత్తా వ్యాఘ్రదత్తముదావహన్॥ 7-23-55(45730)
హరయః కాలకాశ్చిత్రాశ్చిత్రమాల్యవిభూషితాః।
సుధన్వానం నరవ్యాఘ్రం పాంచాల్యం సముదావహన్॥ 7-23-56(45731)
ఇంద్రాశనిసమస్పర్శా ఇంద్రగోపకసన్నిభాః।
కాయే చిత్రాంతరాశ్చిత్రాశ్చిత్రాయుధముదావహన్॥ 7-23-57(45732)
బిభ్రతో హేపమాలాస్తు చక్రవాకోదరా హయాః।
కోసలాధిపతేః పుత్రం సుక్షత్రం వాజినోఽవహన్॥ 7-23-58(45733)
శబలాస్తు బృహంతోఽశ్వా దాంతా జాంబూనదస్రజః।
యుద్ధే సత్యధృతిం క్షేమిమవహన్ప్రాంశవః శుభాః॥ 7-23-59(45734)
ఏకవర్ణేన సర్వేణ ధ్వజేన కవచేన చ।
అశ్వైశ్చ ధనుషా చైవ శుక్లైః శుక్లో న్యవర్తత॥ 7-23-60(45735)
సముద్రసేనపుత్రం తు సాముద్రా రుద్రతేజసం।
అశ్వాః శశాంకసదృశాశ్చంద్రసేనముదావహన్॥ 7-23-61(45736)
నీలోత్పలసవర్ణాస్తు తపనీయవిభూషితాః।
శైబ్యం చిత్రరథం సంఖ్యే చిత్రమాల్యాఽవహన్హయాః॥ 7-23-62(45737)
కలాయపుష్పవర్ణాస్తు శ్వేతలోహితరాజయః।
రథసేనం హయశ్రేష్ఠాః సమూహుర్యుద్ధదుర్మదం॥ 7-23-63(45738)
యం తు సర్వమనుష్యేభ్యః ప్రాహుః శూరతరం నృపం।
తం పటచ్చరహంతారం శుకవర్ణాఽవహన్హయాః॥ 7-23-64(45739)
చిత్రాయుధం చిత్రమాల్యం చిత్రవర్మాయుధధ్వజం।
ఊహుః కింశుకపుష్పాణాం సమవర్ణా హయోత్తమాః॥ 7-23-65(45740)
ఏకవర్ణేన సర్వేణ ధ్వజేన కవచేన చ।
ధనుషా రథవాహైశ్చ నీలైర్నీలోఽభ్యవర్తత॥ 7-23-66(45741)
నానారూపై రత్నచిహ్నైర్వరూథరథకార్ముకైః।
వాజిధ్వజపతాకాభిశ్చిత్రైశ్చిత్రోఽభ్యవర్తత॥ 7-23-67(45742)
యే తు పుష్కరవర్ణస్య తుల్యవర్ణా హయోత్తమాః।
తే రోచమానస్య సుతం హేమవర్ణముదావహన్॥ 7-23-68(45743)
యోధాశ్చ భద్రకారాశ్చ శరదండానుదండయః।
శ్వేతాండాః కుక్కుటాండాభా దండకేతుం హయాఽవహన్॥ 7-23-69(45744)
కేశవే న హతే సంఖ్యే పితర్యథ నరాధిపే।
భిన్నే కపాటే పాణ్·డానాం విద్రుతేషు చ బంధుషు॥ 7-23-70(45745)
భీష్మాదవాప్య చాస్త్రాణి ద్రోణాద్రామాత్కృపాత్తథా।
అస్త్రైః సమత్వం సంప్రాప్య రుక్మికర్ణార్జునాచ్యుతైః॥ 7-23-71(45746)
ఇయేష ద్వారకాం హంతుం కృత్స్నాం జేతుం చ మేదినీం।
నివారితస్తతః ప్రాజ్ఞైః సుహృద్భిర్హితకాంయయా॥ 7-23-72(45747)
వైరానుబంధముత్సజ్య స్వరాజ్యమనుశాస్తి యః।
స సాగరధ్వజః పాండ్యశ్చంద్రరశ్మినిభైర్హయైః॥ 7-23-73(45748)
వైడూర్యజాలసంఛన్నైర్వీర్యద్రవిణమాశ్రితః।
దివ్యం విస్ఫారయంశ్చాపం ద్రోణమభ్యద్రవద్బలీ॥ 7-23-74(45749)
ఆరకూటకవర్ణాశ్చ హయాః పాండ్యానుయాయినాం।
అవహన్రథముఖ్యానామయుతాని చతుర్దశ॥ 7-23-75(45750)
నానావర్ణేన రూపేణ నానాకృతిముఖా హయాః।
రథచక్రధ్వజం వీరం ఘటోత్కచముదావహన్॥ 7-23-76(45751)
భారతానాం సమేతానాముత్సృజ్యైకో మతాని యః।
గతో యుధిష్ఠిరం భక్త్యా త్యక్త్వా సర్వమభీప్సితం॥ 7-23-77(45752)
లోహితాక్షం మహాబాహుం యుయుత్సుం మకరధ్వజం।
మహాసత్వా మహాకాయాః సౌవర్ణస్యందనే స్థితం॥ 7-23-78(45753)
సువర్ణవర్ణా ధర్మజ్ఞమనీకస్థం యుధిష్ఠిరం।
రాజశ్రేష్ఠం హయశ్రేష్ఠాః సర్వతః పృష్ఠతోఽన్వయుః॥ 7-23-79(45754)
వర్ణైరుచ్చావచైరన్యైః సదశ్వానాం ప్రభద్రకాః।
సన్న్యవర్తంత యుద్ధాయ బహవో దేవరూపిణః॥ 7-23-80(45755)
తే యత్తా భీమసేనేన సహితాః కాంచనధ్వజాః।
ప్రత్యదృశ్యంత రాజేంద్ర సేంద్రా ఇవ దివౌకసః॥ 7-23-81(45756)
అత్యరోచత తాన్సర్వాంధృష్ఠద్యుంనః సమాగతాన్।
సర్వాణ్యతి చ సైన్యాని భారద్వాజో వ్యరోచత॥ 7-23-82(45757)
అతీవ శుశుభే తస్య ధ్వజః కృష్ణాజినోత్తరః।
కమండలుర్మహారాజ జాతరూపమయః శుభః॥ 7-23-83(45758)
ధ్వజం తు భీమసేనస్య వై2డూర్యమణిలోచనం।
భ్రాజమానం మహాసింహం రాజంతం దృష్టవానహం॥ 7-23-84(45759)
ధ్వజం తు కురురాజస్య పాండవస్య మహౌజసః।
దృష్టవానస్మి సౌవర్ణం సోమం గ్రహగణాన్వితం॥ 7-23-85(45760)
మృదంగౌ చాత్ర విపులౌ దివ్యౌ నందోపనందకౌ।
యంత్రేణాహన్యమానౌ చ సుస్వనౌ హర్షవర్ధనౌ॥ 7-23-86(45761)
శరభం పృష్ఠసౌవర్ణం నకులస్య మహాధ్వజం।
అపశ్యామ రథేత్యుగ్రం భీషయాణమవస్థితం॥ 7-23-87(45762)
హంసస్తు రాజతః శ్రీమాంధ్వజే ఘంటాపతాకవాన్।
సహదేవస్య దుర్ధర్షో ద్విషతాం శోకవర్ధనః॥ 7-23-88(45763)
పంచానాం ద్రౌపదేయానాం ప్రతిమాధ్వజభూషణం।
ధర్మమారుతశక్రాణామశ్వినోశ్చ మహాత్మనోః॥ 7-23-89(45764)
అభిమన్యోః కుమారస్య శార్ంగపక్షీ హిరణ్మయః।
రథే ధ్వజవరో రాజంస్తప్తచామీకరోజ్జ్వలః॥ 7-23-90(45765)
ఘటోత్కచస్య రాజేంద్ర ధ్వజే గృధ్రో వ్యరోచత।
అశ్వాశ్చ కామగాస్తస్య రావణస్య పురా యథా॥ 7-23-91(45766)
మాహేంద్రం చ ధనుర్దివ్యం ధర్మరాజే యుధిష్ఠిరే।
వాయవ్యం భీమసేనస్య ధనుర్దివ్యమభూన్నృప॥ 7-23-92(45767)
త్రైలోక్యరక్షణార్థాయ బ్రహ్మణా సృష్టమాయుధం।
తద్దివ్యమజరం చైవ ఫాల్గునార్థాయ వై ధనుః॥ 7-23-93(45768)
వైష్ణవం నకులాయాథ సహదేవాయ చాశ్చిజం।
ఘటోత్కచాయ పౌలస్త్యం ధనుర్దివ్యం భయామకం॥ 7-23-94(45769)
రౌద్రమాగ్నేయకౌబేరం యాంయం గిరిశమేవ చ।
పంచానాం ద్రౌపదేయానాం ధనూరత్నాని భారత॥ 7-23-95(45770)
రౌద్రం ధనుర్వరం శ్రేష్ఠం లేభే యద్రోహిణీసుతః।
తత్తుష్టః ప్రదదౌ రామః సౌభద్రాయ మహాత్మనే॥ 7-23-96(45771)
ఏతే చాన్యే చ బహవో ధ్వజా హేమవిభూషితాః।
తత్రాదృశ్యంత శూరాణాం ద్విషతాం శోకవర్ధనాః॥ 7-23-97(45772)
తదభూద్ధ్వజసంబాధమకాపురుషసేవితం।
ద్రోణానీకం మహారాజ పటే చిత్రమివార్పితం॥ 7-23-98(45773)
శుశ్రువునార్మగోత్రాణి వీరాణాం సంయుగే తదా।
ద్రోణమాద్రవతాం రాజన్స్వయంవర ఇవాహవే॥ ॥ 7-23-99(45774)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి సంశప్తకవధపర్వణి ద్వాదశదివసయుద్ధే త్రయోవింశోఽధ్యాయః॥ 23 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-23-1 రథచిహ్నాని హయాన్ ధ్వజాంశ్చేత్యర్థః॥
5-23-3 వ్యాయచ్ఛంతం నివర్తమానం॥
5-23-4 సితనీలారుణో వర్ణః సారంగసదృశశ్చ సః॥
5-23-5 పారావతకపోతాభః సితనీలసమన్వయాత్॥
5-23-6 శోణః కోకనదచ్ఛవిః॥ 5-23-7 మల్లికాక్షాన్నిర్మలేక్షణాన్॥
5-23-8 మహాలలాటజధనస్కంధవక్షోజవా హయాః।
దీర్ఘగ్రీవాయతా హస్వముష్కాః కాంభోజకాః స్మృతాః।
శుకపత్రపరిచ్ఛదాః శుకపత్రాభరోమాణః॥
5-23-11 దంతవర్ణః గజదంతగౌరాః॥
5-23-14 శ్వేతం లలాటమధ్యశ్థం తారారూపం హయస్య యత్।
లలామం చాపి తత్ప్రాహుర్లలామోఽశ్వస్తదన్వితః।
సకేసరాణి రోమాణి సువర్ణభాని యస్య తు।
హరిఃస స వర్ణతోఽశ్వస్తు పీతకౌశేయసన్నిభః॥
5-23-16 పాటలిపుష్పాణాం సమవర్ణాః శ్వేతరక్తాః॥
5-23-17 విరాటరాజస్య పుత్ర ఉత్తరం॥
5-23-20 ఆమపాత్రనికాశాః మలినశ్వేతాః॥
5-23-26 క్షమావంతో వినీతాః॥
5-23-28 ప్రేష్యకరాః ఇచ్ఛానువిధాయినః॥
5-23-30 సహస్రసోమప్రతిమః సోమసహస్రసమః సౌంయతమ ఇత్యర్థః।
తస్మిన్ ఉదయేందునాంని ఉదయేందుపర్యాయే పురే శక్రప్రస్థ ఏవ సోమసంక్రందః సోమాభిషవణం తస్య మధ్యే।
తమధికృత్య తత్ఫేనేనేత్యర్థస్తస్మాద్ధోతోః॥
5-23-31 శాలపుష్పనిభాః రక్తపీతాః॥
5-23-32 యోక్త్రైరాబంధైః। మయూరగ్రీవో మరకతవిశేషః॥
5-23-34 పిశంగాః కపిలాః॥ 5-23-36 పలాలకాండో నిష్ఫలవ్రీహిదండస్తద్వర్ణాః॥
5-23-37 రుక్మపీఠేన రుక్మవర్ణేన పీఠేన పృష్ఠేనావకీర్ణా వ్యాప్తాః॥
5-23-40 అరుణా అవ్యక్తరాగాః॥
5-23-41 ధృష్టద్యుంనస్య పునర్వచనం ద్రోణహంతృత్వదృఢీకరణార్థం॥
5-23-46 బభ్రుకౌశేయవర్ణాః పింగగౌరాః ॥
5-23-47 ఇంద్రాయుధసవర్ణైంస్త్రివర్ణైః॥
5-23-48 అంతరిక్షసవర్ణా నీలాః ॥
5-23-49 కర్బురాశ్చిత్రాః॥
5-23-53 మాషవర్ణాః మలినశ్యామాః॥
5-23-54 భద్రకాః శోభనశిరసః।
శరకాండనిభాః సితగౌరాః॥
5-23-55 రాసభారుణవర్ణాభా అరుణమలినాః।
మూషికప్రభాః మలినశ్వేతాః॥
5-23-56 కాలకాః కృష్ణమస్తకాః॥
5-23-57 చిత్రాంతరా విచిత్రావకాశాః। చిత్రా అద్భుతదర్శనాః॥
5-23-58 చక్రవాకోదరా ఈషచ్ఛ్వేతాః॥
5-23-63 కలాయపుష్పవర్ణాః మిశ్రశ్యామాః॥
5-23-64 పటచ్చరాణామసురవిశేషాణాం హంతారం సముద్రాధిపం॥
5-23-69 యోధా యుద్ధక్షమాః। భద్రకారాః శోభనక్రియాః। శరదండః శరప్రకాండ ఇవ అనుదండిః పృష్ఠవంశో యేషాం।
సితగౌరపృష్ఠా ఇత్యర్థః॥
5-23-70 కపాటే నగరవిశేషే॥
5-23-75 ఆటరూషకవర్ణాభాః ఇతి ఝ పాఠః।
తత్ర ఆటరూషకస్య వాసకస్య కుసుమం తద్వర్ణసదృశవర్ణా ఇత్యర్థః॥
5-23-78 హయా అవహన్ ఇతి పూర్వస్మాదనుకృష్యతే॥
5-23-79 సువర్ణవర్ణా ఇతి పూర్వోత్తరాన్వయి॥
5-23-86 నందోపనందకౌ నాంనా॥
5-23-23 త్రయోవింశోఽధ్యాయః॥


Amaranath Amar


మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.